1Шоконд орох үед үзүүлэх анхны тусламж
Өвчлөл
Халуун газар удаан байх, сэтгэлзүйн гэнэтийн өөрчлөлтөд орох, цус алдах, харшил, халдвар авах, ямар нэг зүйлд хордох зэргээс үүдэн шоконд ордог.  Шоконд орох үед биеийн дотор эрхтнүүдэд цусан хангамж, хүчилтөрөгч дутагддаг. Шокийн ангилал: Цус алдаагүй үед: бөөлжсөн, гүйлгэсэн, түлэгдэлт, түгжрэл, наранд цохиулах Цус алдсан үед: хоол боловсруулах замын цус алдалт, гэмтэл, цусаар бөөлжих, умайн гаднах […]
2Зөгийнд хатгуулах
Өвчлөл
Зуны улиралд хүмүүс зөгийнд хатгуулах болон бусад амьтанд хазуулах, хатгуулах нь элбэг тохиолддог. Зөгийд хатгуулсан үед ихэнхдээ гэрийн нөхцөлд арга хэмжээ авч эдгэрэх боломжтой байдаг. Гэхдээ зөгийн харшилтай эсвэл сүрэг зөгийд хатгуулсан бол яаралтай түргэн тусламж (103 дугаарт залгах) дуудах шаардлагатай. Учир нь зөгийн дайралтад өртсөн үед олон тооны гүвдрүү, хавдар үүсэх нь амь насанд […]
3Сарын тэмдэг их хэмжээгээр ирэх
Өвчлөл
Сарын тэмдгийн үед хэт их хэмжээний цус гарах, олон хоног сарын тэмдэг үзэгдэх нь хэвийн бус байдлийн илрэл юм. Бие эрүүл байгаа эсэхийг сарын тэмдгийн үед гарч буй цусны хэмжээ, мөчлөгийн хоногоор тооцож мэдэх боломжтой байдаг. Сарын тэмдэг хэвийн үед 60-80 мл цус гардаг. Цус гарах буюу биеийн юм үргэлжлэх хугацаа нь 2-7 хоног байна. Алдах […]
4Уушгины артерийн бүлэнт бөглөрөл
Өвчлөл
Уушгины артерийн бүлэнт бөглөрөл нь цусны урсгалаар дамжиж ирсэн бүлэн уушгины артерийн судасны аль нэг салааг бөглөн уушгийг гэмтээдэг өвчин юм. Ихэнх тохиолдолд бүлэн нь хөлийн венийн судасны, цөөн тохиолдолд биеийн бусад хэсгийн судсан дахь бүлэнгийн бөөгнөрлөөс тасарч цусны урсгал ордог. Бүлэн нь голдуу жижиг хэмжээтэй байх бөгөөд энэ нь үхэлд хүргэхгүй ч уушгийг гэмтээж, […]
5Тархины цус харвалт
Өвчлөл
Тархины цусан хангамж их хэмжээгээр багасах эсвэл зогсох, түүнээс үүдэн тархинд очих хүчилтөрөгч болон шим тэжээлийн хэмжээ огцом буурахад цус харвалт үүснэ. Харвалт болсноос хэдхэн минутын дотор тархины эсүүд үхжиж эхэлдэг. Тархины цус харвалт нь маш аюултай тул харвалт өгсөн даруйд түргэн тусламж дуудах шаардлагатай.  
6Тархины судасны буруу байрлал
Өвчлөл
Тархин дахь артерийн болон венийн судаснуудын холбоос хэсэг нь буруу байрлалтай болж орооцолдохыг тархины судас буруу байрлал гэнэ. Артерийн судас нь хүчилтөрөгчийн агууламжтай цусыг биеийн бусад хэсгүүдэд тараах үүрэгтэй. Харин венийн судас нь хүчилтөрөгчгүй цусыг зүрхрүү хураах үүрэг гүйцэтгэдэг. Тархины судасны буруу байрлал нь энэ процессыг алдагдахад хүргэнэ. Хэдийгээр судасны буруу байрлал нь биеийн аль ч хэсэг тохиолдож болох ч […]
7Цус багадалт
Өвчлөл
Биед хүчилтөрөгч тараах эрүүл цусны улаан эсүүд дутсанаас цус багадалт үүснэ. Цус багадалттай хүн амархан ядарч сульддаг. Цус багадалт хүнд биш бол эрүүл хоол хүнс хэрэглэж, хүндэрсэн бол нэмэлт эм тариа хэрэглэж эмчилдэг. Цусанд гурван төрлийн эс байдаг. Эдгээр нь халдвартай тэмцэх үүрэгтэй цагаан эс, цусны бүлэгнэлтийг зохицуулах үүрэгтэй цусны ялтас, биеийн бусад хэсгүүдэд хүчилтөрөгч […]
8Зүрхний шигдээс
Өвчлөл
Зүрхний титэм судас бөглөрөхөд зүрхний булчин хүчилтөрөгчийн дутагдалд орж богино хугацаанд нас барахыг зүрхний шигдээс гэнэ. Зүрхний булчин нь ажиллахын тулд хүчилтөрөгчийн агууламжтай цусаар тэжээгддэг бөгөөд энэ цус нь зүрхний титэм судсаар дамждаг. Осол гэмтэл, битүү гэмтэл зэргээс үүссэн бүлэн титэм судсанд очин бөглөх, зүрхний титэм судас нарийссан эсвэл гэмтсэн бол цусны эргэлт муудаж улмаар […]
9Зүрхний булчингийн эмгэг
Өвчлөл
Зүрхний булчингийн үйл ажиллагаа алдагдахыг зүрхний булчингийн эмгэг гэх ба уг өвчний улмаас зүрхний агшиж сунах чадвар муудаж, биед цусыг тараах чадвар нь буурдаг. Зүрхний булчингийн эмгэг нь зүрхний дутагдалд хүргэх аюултай. Энэ өвчин эдгэрдэг өвчин бөгөөд хүндэрсэн эсэхээс нь шалтгаалан эмэн болон, мэс заслын эмчилгээнүүдээс сонгож хийдэг. Зарим тохиолдолд зүрх шилжүүлэн суулгах мэс засал хийх нь ч […]
10Гүрээний судасны битүүрэл
Өвчлөл
Тархи болон толгойд цусыг тараах үүрэгтэй гүрээний судсанд тослог бодис бөөгнөрөхийг гүрээний судасны битүүрэл гэнэ. Энэ битүүрэл нь харвалт өгөх эсвэл тархинд хангалттай цус очоогүйгээс бусад хүндрэлүүдийг үүсгэх аюултай. Цус харвалт нь тархинд хангалттай хүчилтөрөгч очоогүйгээс үүдэх бөгөөд хэдхэн минутын хугацаанд тархины эсүүд үхжиж эхэлдэг. Гүрээний судасны битүүрэл нь удаан хугацааны туршид бага багаар явагддаг […]
11Харшил
Өвчлөл
Дархлаа хэт их идэвхжиснээс харшил үүсдэг. Хүний дархлаа хэт идэвхжихэд харшил үүсэх эсвэл хүний бие өөрөө өөрийнхөө эсрэг дархлааны урвал өрнүүлдэг. Хүний дархлааны систем харшил үүсгэгчийг биед сөрөг нөлөөгүй байсан ч, сөрөг нөлөөтэй хэмээн үзсэнээр харшил хөдөлдөг. Харшил үүсгэгчийг дархлааны систем илрүүлмэгц арьсан дээр тууралт гарч, амьсгалын зам боогдох, хоол боловсруулах системд асуудал учрах зэрэг өөрчлөлтүүд биед илэрч эхэлдэг.  
12Бөөрний чулуу
Өвчлөл
Бөөрөн дотор хатуу эрдэс, давсаар баялаг чулуу үүсэхийг бөөрний чулуу гэнэ. Бөөрний чулуу нь шээсний замын аль нэг хэсэгт сөрөг нөлөө үзүүлэх аюултай. Хэдийгээр бөөрний чулуу нь маш аюултай гэмтэл учруулдаггүй ч шээсний сувгийг бөглөсөн тохиолдолд хүчтэй өвдөлт өгч, зовиур шаналгаа ихээр үүсгэнэ.