1Хамрын дайвар хөндийн үрэвсэл
Өвчлөл
Хүний гавлын ясны хөндийд хамрыг тойрон байрлах дөрвөн хос, найман дайвар хөндий бий. Тэдгээр хөндийнүүд хамар амьсгалж байхад цуг амьсгалж, дотроо  агаар агуулж байх ёстой. Хамрын хөндийнүүдэд агаар орохгүй болсноор хөндий доторх шүүрлүүд хуримтлагдсаар улмаар өтгөрөн хамар, дайврын хөндийн үрэвсэл үүсдэг. Хамрын дайвар хөндийн үрэвсэл нь гэнэтийн байдлаар үүсдэг ба олон удаа үрэвсэл давтагдаж, удаан хугацаанд […]
2Цусан суулга
Өвчлөл
Шигелла гэх нянгаар үүсгэгддэг, бүдүүн гэдсийг сонгомолоор гэмтээдэг, гэдэсний хурц халдварт өвчнийг цусан суулга гэнэ. Халдвартай хүний өтгөнөөр ялгаран гарч хөрс ус, эд юмс, хоол хүнсийг бохирдуулах бөгөөд ахуйн зам болон бэлгийн замаар дамжин халдварладаг. Шигелла нянгийн 10 эмгэг төрөгч биед ороход л өвчлүүлдэг. Шигелла нь усанд 6-аас дээш сар, хүнсэнд 30 хоног амьдрах чадвартай. […]
3Улаанууд
Өвчлөл
Улаанууд нь /Rubella, Герман улаан бурхан/ вирусын халдвараар үүсгэгддэг амьсгалын замаар дамждаг, арьсны тууралтат халдварт өвчин юм. Энэ өвчнөөр жирэмсэн хүмүүс халдварлахад ургийн төрөлхийн гажиг үүсэх аюултай байдаг. Халдвар улаанууд өвчнөөр өвчилсөн хүний арьсанд хүрэхэд эсвэл агаар дуслын замаар тархана.  
4Гахайн хавдар
Өвчлөл
Шүлс ялгаруулагч гурван хос булчирхайн нэг болох чихний ойролцоох булчирхай нь вирусийн халдварын улмаас үрэвсэж томрохыг гахайн хавдар өвчин гэдэг. Өвөл, хаврын улиралд илүү дэлгэрдэг бөгөөд ихэвчлэн бага насны хүүхдүүд өвдөнө. Цөөн тохиолдолд гахайн хавдраар өвчлөөгүй насанд хүрсэн хүн өвддөг. Өвдсөний дараа насан туршийн дархлаа тогтдог тул дахин өвчлөхгүй. Энэ өвчнөөр хүний өрөөсөн чих буюу […]
5Салхин цэцэг
Өвчлөл
Салхин цэцэг /Varicella, Chickenpox/ нь арьсан дээр жижиг цэврүү, гүвдрүүт тууралт үүсгэдэг вирусийн гаралтай цочмог халдварт өвчин юм. Агаар дуслын замаар хүнээс хүнд халдварлах бөгөөд 90 хувь нь 13 хүртэлх насны хүүхэд, 10 хувь нь 15-аас дээш насныханд тохиолддог. Жирэмсний эхний хугацаанд эх халдвар авсан тохиолдолд  ургийн гаж хөгжил үүсэх сөрөг талтай. Салхин цэцэг өвчний […]
6Тэмбүү
Өвчлөл
Тэмбүү нь /Treponema pallidum/ бактериар үүсгэгдэг архаг удаан явцтай хүний биеийн бүх эрхтэн системийг гэмтээдэг бэлгийн замын халдварт өвчин юм. Тэмбүүгийн үүсгэгч нь хүчил төрөгч багатай, чийглэг орчинд амьдардаг. Амьдрах хамгийн таатай температур нь 37 градус бөгөөд хүний биеийн гадна 3-6 цаг амьдрах чадвартай байдаг байна.  
7Хоолны хордлого
Өвчлөл
Хоол хүнс нян, вирус, жижиг шимэгчээр бохирдож түүнийг хүн идэхэд хоолны хордлого болно. Хоол хүнсийг бэлтгэн хийх шат дамжлагын аль ч явцад нян, вирус, жижиг шимэгчид хүнсэнд орох боломжтой. Эрүүл ахуйн шаардлага хангахгүй орчинд хоол тэжээл бэлтгэх, горимын дагуу хоол хүнсийг савалж хадгалаагүйгээс хоол хүнсний чанар муудаж, хүний эрүүл мэнд, амь насанд нөлөөлөхүйц бохирдох нь […]
8Умай, умайн дайврын идээт үрэвсэл
Өвчлөл
Эмэгтэй хүний нөхөн үржихүйн эрхтэнд халдвар орж үрэвсэхэд умай, умайн дайврын идээт үрэвсэл үүсдэг. Ихэвчлэн бэлгийн замын халдварт өвчний улмаас үтрээ, умай, өндгөвч, үрийн гуурсаар нян дамжин энэ өвчнөөр өвчилдөг байна. Умайн дайврын үрэвсэлтэй олон эмэгтэйчүүдэд зовиур илрэхгүй байж болох тул эмчилгээгүй удаан явах тохиолдол гардаг. Тиймээс ихэвчлэн жирэмсэн болж чадахгүй байх, аарцгаар хүчтэй өвдөх үед оношлогддог […]
9Уушгины артерийн бүлэнт бөглөрөл
Өвчлөл
Уушгины артерийн бүлэнт бөглөрөл нь цусны урсгалаар дамжиж ирсэн бүлэн уушгины артерийн судасны аль нэг салааг бөглөн уушгийг гэмтээдэг өвчин юм. Ихэнх тохиолдолд бүлэн нь хөлийн венийн судасны, цөөн тохиолдолд биеийн бусад хэсгийн судсан дахь бүлэнгийн бөөгнөрлөөс тасарч цусны урсгал ордог. Бүлэн нь голдуу жижиг хэмжээтэй байх бөгөөд энэ нь үхэлд хүргэхгүй ч уушгийг гэмтээж, […]
10Зүрхний үнхэлцэг хальсны үрэвсэл (Перикардит)
Өвчлөл
Зүрхийг бүрхэж хамгаалдаг нимгэн үнхэлцэг хальс үрэвсэж хавдахыг зүрхний үнхэлцэг хальсны үрэвсэл буюу перикардит гэнэ. Үрэвссэн давхаргууд бие биедээ шүргэлцэж үрэгдэхэд цээжээр хүчтэй хатгуулах өвдөлт мэдрэгддэг. Перикардит нь ихэвчлэн гэнэт өвдөж удалгүй зүгээр болох боловч удаан хугацаанд өвдөж байвал архаг хэлбэрт шилжсэн байна гэсэн үг. Хүндрээгүй перикардит өөрөө аажимдаа эдгэрдэг бол хүндэрсэн тохиолдолд эмчилгээ шаардлагатай. […]
11Васкулит
Өвчлөл
Васкулит нь судасны хана үрэвсэх өвчин юм. Судасны хана үрвэссэнээр цусны эргэлт удааширч улмаар бусад эд эрхтнүүдийг гэмтээдэг. Арьс, гэдэс, бөөр, мэдрэлийн судаснууд өртдөг. Өвчин үүсэх шалтгааныг нарийн тогтоогүй боловч дархлааны эсийн буруу үйл ажиллагаатай холбоотой гэж үздэг. Богино хугацааны васкулитыг хурц хэлбэрийн, урт хугацаанд тохиолдох васкулитыг архаг хэлбэрийн гэж ангилдаг. Васкулит нь хэнд ч […]
12Цавины ивэрхий
Өвчлөл
Цавины доод хэсгийн булчин төрөлхийн дутуу хөгжилтэй байх эсвэл цавины сувгийн суларсан хэсгээр гэдэсний аль нэг хэсэг, эд ивэрэн гарч ирэхийг цавины ивэрхий гэнэ. Ивэрхий нь байрлалаасаа хамаарч цавины гуяны гэх мэт янз бүр байдаг. Хэвлийн хөндий нь цавь орчимдоо тусгай завсартай байдаг бөгөөд үүнийг цавины суваг гэдэг. Цавины сувагт судас, мэдрэлийн ширхэг, эрэгтэйчүүдэд үрийн […]